Cổng và hàng rào nhà đất rộng: mở ra hay mở vào, kín hay thoáng
Cổng là thứ cả nhà dùng mấy lượt mỗi ngày, và là thứ khó sửa nhất sau khi đã đổ trụ. Làm sai thì chịu đựng nhiều năm — nên đây là chỗ đáng cân nhắc kỹ hơn phần lớn các hạng mục khác.
Kích thước: rộng hơn anh chị nghĩ một chút
Sai lầm phổ biến nhất là làm cổng vừa đủ cho xe hiện tại. Vài con số nên tính:
- Chỉ xe máy — 1,2 mét là dùng được, nhưng 1,5 mét thì dắt xe không phải canh.
- Có ô tô — 3 mét là mức tối thiểu thoải mái. Dưới mức đó thì mỗi lần vào ra đều phải căn, và gương chiếu hậu là thứ hay va nhất.
- Đường trước nhà hẹp — cổng phải rộng thêm, vì xe không có chỗ lấy đà để vào thẳng, phải quẹo gấp.
Nhà đất rộng thường không thiếu chỗ để làm cổng rộng. Tiếc vài chục phân lúc xây là trả giá mỗi ngày về sau.
Mở ra hay mở vào
Đây là câu hỏi rất thực tế, và câu trả lời phụ thuộc vào đường trước nhà:
- Mở vào trong — an toàn cho người đi đường, không lấn ra lề. Đây là lựa chọn nên ưu tiên. Nhược điểm: chiếm chỗ trong sân và cần nền phẳng.
- Mở ra ngoài — tiết kiệm chỗ trong sân nhưng cánh cổng quét ra đường. Với đường đông người qua lại thì đây là rủi ro thật, và nhiều nơi cũng không cho phép.
- Cổng trượt ngang — không chiếm chỗ theo cả hai chiều, phù hợp nhất khi sân hẹp hoặc đường sát nhà. Đổi lại cần ray và bảo trì ray định kỳ.
Với nhà đất rộng, mở vào trong gần như luôn là đáp án đúng vì sân đủ chỗ.
Hàng rào kín hay thoáng
Hai hướng có ưu nhược rõ ràng:
Rào kín cao cho riêng tư tối đa và cản người nhìn vào. Nhưng nó chắn gió, làm sân bí, và ngược đời là đôi khi giảm an ninh — kẻ trộm vào rồi thì cũng không ai ngoài đường thấy được.
Rào thoáng giữ gió và tầm nhìn hai chiều, nhưng mất riêng tư.
Cách nhiều nhà chọn là trung gian: phần dưới kín khoảng một mét tới một mét hai, phần trên thoáng, và trồng một hàng cây bụi phía trong nếu cần che thêm. Cây có thể tỉa được, tường xây rồi thì không.
Cổng phụ — hạng mục hay bị bỏ quên
Nhà đất rộng nên có một cổng nhỏ cho người đi bộ bên cạnh cổng chính. Lý do rất đời thường:
- Không phải mở cả cánh lớn mỗi lần có người ra vào.
- Người giao hàng, khách ghé ngắn không cần mở cổng xe.
- Cánh lớn ít vận hành thì bản lề bền hơn.
Mấy điều phong thủy hay nhắc, và lý do thực tế
Ba điều được nhắc nhiều nhất, và đều có mặt hợp lý:
- Cổng không đối thẳng cửa chính. Ý phong thủy là khí đi thẳng vào rồi thoát mất. Mặt thực tế: người ngoài nhìn thẳng vào trong nhà, và gió lùa thẳng khi mở cả hai. Lệch một chút hoặc có bình phong là giải quyết được.
- Cổng không nên nhỏ hơn nhiều so với ngôi nhà. Về cảm nhận, cổng quá nhỏ trước nhà lớn trông chật chội và bất tương xứng.
- Lối từ cổng vào nhà không nên dốc xuống mạnh. Mặt thực tế: nước mưa chảy dồn về phía nhà, và xe xuống dốc vào sân khó kiểm soát.
Điểm chung của cả ba: chúng là điều hợp lý được diễn đạt theo ngôn ngữ phong thủy, không phải điều mê tín thuần túy.
Vật liệu và bảo trì
Khí hậu miền Nam nắng gắt xen mưa nhiều nên vật liệu chịu tải khá nặng:
- Sắt — chắc và rẻ, nhưng phải sơn lại vài năm một lần, nhất là chân cổng nơi đọng nước.
- Inox — ít bảo trì hơn, giá cao hơn, và loại kém chất lượng vẫn rỉ ở mối hàn.
- Gỗ — đẹp nhưng cần che mưa nắng, nếu không xuống cấp nhanh.
Chi tiết nhỏ đáng làm: chân cổng không chạm nước đọng. Đây là nơi hư đầu tiên ở gần như mọi cổng sắt.
Biển số nhà và đèn cổng
Nhà lùi sâu trong khu ven đô thì đây không phải chuyện trang trí mà là chuyện dùng được:
- Số nhà đọc được từ ngoài đường, ban đêm có đèn hoặc chữ phản quang. Người giao hàng và xe cấp cứu cần điều này.
- Đèn cổng bật tự động hoặc theo cảm biến — vừa tiện vừa là lớp an ninh nhẹ.
- Chuông hoặc chỗ gọi ở cổng, vì gọi vọng từ đường vào nhà lùi sâu thì không ai nghe.