Nhà ven đô lúc vắng người: khoá gì, dặn ai, và mấy thứ tự hỏng khi không ai ở
Bốn bài trước của mục này nói chuyện bố trí sân trước sân sau, cái được cái mất khi dọn ra ven đô, hạ tầng điện nước đường sá, và bài toán đi làm từ xa. Bài này nói một tình huống rất thường gặp với nhà ven đô mà nhà phố ít gặp: lúc nhà không có ai ở.
Có thể là bạn đi công tác một tuần, về quê dịp lễ, hoặc căn nhà vốn chỉ dùng cuối tuần. Nhà trống ở ven đô khác nhà trống trong phố: hàng xóm xa hơn, ít người qua lại hơn, và thiên nhiên quanh nhà thì không nghỉ ngày nào.
Trước khi khoá cửa: một vòng năm phút
- Khoá van gas và rút bếp điện. Đây là việc đầu tiên, không phải việc cuối cùng.
- Rút phích các thiết bị không cần chạy: lò vi sóng, ấm điện, máy giặt, sạc pin. Giữ lại tủ lạnh nếu còn đồ, còn nếu đi lâu thì dọn sạch, rút điện và để hé cửa tủ cho khỏi mốc.
- Kiểm vòi nước, máy giặt, bình nóng lạnh. Rò rỉ nhỏ trong nhà không người là chuyện hoá đơn lớn khi về.
- Đóng cửa sổ nhưng chừa đường thông gió nếu có thể — cửa lam, khe thoáng, quạt hút hẹn giờ. Nhà bịt kín nhiều ngày trong khí hậu miền Nam là mốc chắc chắn.
- Thu hết đồ ngoài sân có thể bay: ghế nhựa, chậu nhẹ, bạt, thang. Một cơn giông chiều đủ để chúng thành vật va đập.
- Đem vào hoặc khoá kỹ thang, xà beng, kìm cộng lực — mấy món để ngoài sân chính là dụng cụ cho người muốn vào nhà.
Điện: cắt cái gì và giữ cái gì
Nhiều người quen cắt cầu dao tổng cho yên tâm. Nhưng nhà ven đô thường có mấy thứ cần điện: camera, máy bơm, tủ lạnh, đèn cảm biến ngoài sân. Nếu vậy thì cắt theo nhánh thay vì cắt tổng — đó là lý do nên đánh dấu rõ từng nhánh trên tủ điện từ lúc mới làm nhà.
Nếu đi dài ngày mà không giữ gì cần điện thì cắt tổng là gọn nhất. Trước khi đi, chụp một tấm ảnh đồng hồ điện nước; về so lại là biết ngay có rò rỉ hay có ai dùng ké.
Nước: thứ hay bị quên nhất
Khoá van nước tổng nếu đi nhiều ngày. Một đường ống bục lúc không ai ở nhà có thể làm hỏng cả sàn gỗ và trần thạch cao trước khi ai đó phát hiện.
Nước tù trong đường ống nhiều ngày thì lúc về nên xả bỏ vài phút trước khi dùng, nhất là nước nóng. Bể chứa thì nên đậy kín — bể hở là chỗ muỗi đẻ, và ở ven đô thì chuyện này thành vấn đề rất nhanh.
Đi vắng dài ngày cũng nhớ đổ nước ở các vật chứa ngoài sân: chậu cảnh có đĩa hứng, xô, lốp xe cũ, máng nước tắc. Muỗi không cần nhiều nước, chỉ cần nước đứng yên.
🔴 Trông nhà: nhờ người thật, đừng chỉ nhờ camera
Camera cho bạn biết chuyện đã xảy ra, nhưng không ngăn được chuyện đó. Người hàng xóm chịu để mắt giùm mới là lớp bảo vệ thật.
- Nhờ một người cụ thể, nói rõ mình đi từ ngày nào tới ngày nào, và để lại số điện thoại.
- Nhờ họ lấy giùm thư và mấy tờ rơi kẹp ở cổng. Cổng đầy giấy là biển báo "nhà không có người".
- Đừng thông báo lịch đi vắng lên mạng xã hội trước hoặc trong lúc đi.
- Nếu có người tới cắt cỏ, chăm vườn thì báo hàng xóm biết trước để họ khỏi nghi, và cũng để có người biết ai đáng ra mặt ở đó.
- Đèn sân hẹn giờ hoặc cảm biến chuyển động có ích hơn để đèn sáng suốt đêm — ánh sáng bất thường mới gây chú ý.
Vườn và cây khi chủ vắng nhà
Vài ngày thì phần lớn cây chịu được, nhất là mùa mưa. Đi lâu hơn thì có mấy cách: hẹn giờ hệ thống tưới nếu đã lắp, gom chậu vào chỗ râm và tưới đẫm trước khi đi, hoặc nhờ người tưới hai lần mỗi tuần.
Cắt tỉa cành sát mái và sát dây điện trước mùa mưa bão, đừng để tới lúc đi vắng. Cành gãy vào nhà lúc không có ai là hư hỏng kéo dài nhiều ngày mới được phát hiện.
Côn trùng, rắn và khách không mời
Nhà vắng người, cỏ cao và kho chứa lộn xộn là ba điều kiện đủ để sân vườn có thêm cư dân. Cắt cỏ trước khi đi, dọn đống củi và đống gạch sát tường, bịt các khe hở dưới cửa.
Lúc về, mở cửa và bật đèn trước, đi ủng khi ra vườn và không thò tay vào khe tối hay đống đồ mà chưa nhìn. Nếu gặp rắn thì tránh xa và gọi người có chuyên môn, đừng tự bắt.
Lúc quay lại: kiểm theo thứ tự
Đừng bật hết mọi thứ cùng lúc. Thứ tự nên theo: mở cửa cho thoáng, ngửi xem có mùi gas hay mùi ẩm mốc bất thường không, rồi mới mở van nước, rồi đóng cầu dao và bật lần lượt từng thiết bị.
Nếu ngửi thấy mùi gas thì không bật công tắc, không bật quạt, mở hết cửa, khoá van và ra ngoài gọi người tới kiểm. Thiết bị nào có dấu hiệu ngấm nước thì không cắm thử.
Nói gọn lại
Nhà ven đô trống vài ngày không có gì đáng lo nếu bạn làm một vòng năm phút trước khi khoá cửa, cắt đúng thứ cần cắt, nhờ được một người thật để mắt giùm, và kiểm theo thứ tự lúc quay về. Phần lớn hư hỏng của nhà vắng chủ đều đến từ nước, ẩm và cây cối — ba thứ chậm rãi, không ồn ào, và rất kiên nhẫn.